Tiêu thụ HRC bứt tốc, xuất khẩu tăng gần 100%
Theo số liệu từ Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), sản lượng thép cuộn cán nóng trong tháng 4/2026 đạt 916.092 tấn, tăng 18% so với tháng trước và tăng 37% so với cùng kỳ năm ngoái.
Lượng tiêu thụ đạt 978.099 tấn, tăng 7% so với tháng 3 và cao hơn 28% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế 4 tháng đầu năm, sản lượng thép cán nóng HRC đạt 3,36 triệu tấn, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, lượng bán hàng đạt 3,33 triệu tấn, tăng 25%.
Đáng chú ý, xuất khẩu HRC đạt 601.970 tấn, gần gấp đôi cùng kỳ năm 2025, cho thấy sức cạnh tranh ngày càng lớn của thép Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Theo ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc Tập đoàn Hòa Phát, một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tiêu thụ HRC trong nước là các biện pháp chống bán phá giá đối với thép nhập khẩu từ Trung Quốc.
Trước đó, Bộ Công Thương đã áp thuế chống bán phá giá đối với một số sản phẩm HRC nhập khẩu từ Trung Quốc ở mức 23,1-27,8%. Đến đầu tháng 4/2026, cơ quan quản lý tiếp tục áp thuế tạm thời 27,83% đối với thép HRC khổ rộng trong quá trình điều tra chống bán phá giá.
Theo lãnh đạo Hòa Phát, việc siết nhập khẩu đã tạo điều kiện để sản phẩm sản xuất trong nước gia tăng thị phần, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu từ các dự án đầu tư công, hạ tầng và xây dựng đang phục hồi mạnh.
Không chỉ thị trường nội địa, hoạt động xuất khẩu HRC cũng được hưởng lợi từ những biến động của thị trường thế giới.
Ông Nguyễn Việt Thắng cho biết căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến hoạt động xuất khẩu phôi thép (slab) từ Iran suy giảm đáng kể. Khi nguồn cung nguyên liệu đầu vào bị gián đoạn, nhiều nhà máy cán thép ở các thị trường nhập khẩu buộc phải chuyển sang mua trực tiếp HRC thành phẩm.
Diễn biến này đã mở ra cơ hội lớn cho các nhà sản xuất Việt Nam gia tăng xuất khẩu.
Theo đánh giá của doanh nghiệp, lượng tồn kho HRC nhập khẩu tại Việt Nam đã giảm mạnh trong tháng 4. Khi nguồn hàng giá rẻ từ Trung Quốc dần được hấp thụ hết, nhu cầu thực đối với sản phẩm sản xuất trong nước bắt đầu tăng mạnh từ tháng 5.
“Đơn hàng HRC đã tăng đột biến trong tháng 4 và xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục trong thời gian tới”, lãnh đạo Hòa Phát nhận định.
Ông cũng dự báo lượng HRC nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam trong năm nay có thể giảm mạnh, từ khoảng 6 triệu tấn năm 2025 xuống dưới 2 triệu tấn.
Giá HRC leo thang, doanh nghiệp tôn mạ chịu áp lực
Cùng với sự cải thiện về tiêu thụ, giá HRC cũng đang bước vào xu hướng tăng mạnh.
Theo VSA, giá HRC bình quân trong tháng 4 đạt khoảng 528,5 USD/tấn, tăng 10% so với tháng trước và cao hơn gần 19% so với cùng kỳ năm ngoái.
Sang tháng 5, đà tăng tiếp tục được duy trì. Đến giữa tháng 5, giá HRC giao về Việt Nam đã lên khoảng 610 USD/tấn, tăng 56 USD/tấn so với đầu tháng 4.
Thị trường ghi nhận việc hai nhà sản xuất lớn là Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh liên tiếp điều chỉnh tăng giá bán.
Đầu tháng 5, Hòa Phát nâng giá HRC giao tháng 6 thêm khoảng 50 USD/tấn. Chỉ một tuần sau, Formosa Hà Tĩnh tiếp tục tăng giá thêm gần 60 USD/tấn cho các đơn hàng giao tháng 6-7.
Theo Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNSteel), giá HRC tăng cao đang tạo áp lực đáng kể lên các doanh nghiệp hạ nguồn, đặc biệt là nhóm sản xuất tôn mạ khi chi phí nguyên liệu chiếm tỷ trọng rất lớn trong cơ cấu giá thành.
Trước áp lực đầu vào, nhiều doanh nghiệp tôn mạ đã phải điều chỉnh tăng giá bán. Một số thương hiệu lớn như Hoa Sen, Tôn Phú Mỹ, Tôn Hòa Phát, Mỹ Việt, Pomina hay VNSteel Thăng Long đều đã tăng giá từ vài trăm đến gần 2.000 đồng/kg kể từ đầu tháng 5.
Doanh nghiệp tôn mạ đối mặt thách thức kép
Mặc dù thị trường thép xây dựng và HRC đang hưởng lợi từ đầu tư công và nhu cầu trong nước phục hồi, triển vọng của nhóm doanh nghiệp tôn mạ vẫn chưa thực sự thuận lợi.
Theo VNSteel, các doanh nghiệp trong ngành hiện phải đối mặt với áp lực kép khi giá nguyên liệu HRC liên tục tăng trong khi thị trường xuất khẩu ngày càng khó khăn do các biện pháp phòng vệ thương mại.
Gần đây nhất, Australia đang xem xét khả năng khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm thép mạ kẽm nhập khẩu từ Việt Nam. Một số doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng gồm Nam Kim, Tôn Đông Á, Hòa Phát và Hoa Sen.
Bên cạnh đó, chi phí logistics và vận tải biển vẫn ở mức cao do căng thẳng địa chính trị tại nhiều khu vực trên thế giới, tiếp tục gây áp lực lên hoạt động xuất khẩu.
Các chuyên gia cho rằng nhu cầu xây dựng trong nước và tiến độ giải ngân đầu tư công sẽ là động lực quan trọng hỗ trợ thị trường thép trong năm 2026. Tuy nhiên, khả năng duy trì đà tăng trưởng của các doanh nghiệp tôn mạ sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến giá HRC cũng như các rào cản thương mại tại những thị trường xuất khẩu chủ lực.
